Środa, 18 listopada 2015

List na otwarciu wystawy „Pojednanie/Versöhnung in progress..."

Uczestnicy i Organizatorzy
uroczystości otwarcia wystawy
„Pojednanie/Versöhnung in progress…
Kościół katolicki i relacje polsko-niemieckie po 1945 r.”
Wrocław
 
Szanowni Państwo!
 

Wystosowane pół wieku temu „Orędzie biskupów polskich do ich niemieckich braci w Chrystusowym urzędzie pasterskim” to jeden z najważniejszych symboli na drodze pojednania między naszymi narodami. Bardzo się cieszę, że jubileusz pięćdziesiątej rocznicy tego przełomowego wydarzenia odbija się tak szerokim echem, zarówno w Polsce, jak w Niemczech oraz w wymiarze europejskim. Z wielką satysfakcją, w poczuciu szczególnej wagi tej rocznicy, razem z Prezydentem Republiki Federalnej Niemiec Panem Joachimem Gauckiem wystosowaliśmy z tej okazji wspólne przesłanie. 

 

To dobrze, że pamięć o „Orędziu” jest kultywowana po obu stronach Odry i że wspólnie chcemy zaprezentować osiągnięcia pojednania polsko-niemieckiego jako źródło inspiracji także dla innych. List biskupów polskich z 1965 roku niezmiennie budzi podziw swoją głębią duchową, odwagą i wizjonerstwem. Nadal czyta się go z prawdziwym przejęciem. Z uznaniem dla przedstawionej w nim wiedzy historycznej, dla wytyczonej perspektywy europejskiego myślenia, dla wrażliwości okazanej zachodnim sąsiadom. Tym większą stanowiło to wartość pięćdziesiąt lat temu, gdy w polskim społeczeństwie nadal świeże i bolesne były wspomnienia doznanych cierpień, a społeczeństwo Niemiec Zachodnich nie w pełni jeszcze uświadamiało sobie ciężar niemieckich win. Głęboko ewangeliczny był więc gest wyciągniętej dłoni i słowa: „udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”. Ten właśnie wymiar duchowy, moralny miał w „Orędziu” największą siłę oddziaływania. Właśnie dlatego, nawet mimo powściągliwej odpowiedzi biskupów niemieckich, stało się ono ziarnem wydającym w dalszym czasie wspaniałe owoce.

 

Cieszę się, że poprzez wiele przedsięwzięć uhonorowane są zasługi głównego autora „Orędzia”, wrocławskiego metropolity Bolesława Kominka – któremu Wrocław słusznie wystawił pomnik. To postać, którą wspólnie powinniśmy przywoływać nie tylko jako jednego z budowniczych polsko-niemieckiego zbliżenia, ale także jako jednego z duchowych ojców jedności europejskiej. Często cytowane są jego słowa, jakimi skomentował redakcyjne prace nad „Orędziem”: Sposób mówienia nie może być nacjonalistyczny, lecz musi być europejski w najgłębszym znaczeniu tego słowa. Europa to przyszłość – nacjonalizmy są wczorajsze. Warto także pamiętać, jak w 1966 roku w jednym ze swoich kazań ksiądz kardynał Bolesław Kominek bronił idei „Orędzia”: Kto zwalcza pojednanie narodu polskiego z narodem niemieckim, uderza w twarz polską rację stanu. Osiągnięcia dialogu polsko-niemieckiego są dzisiaj jednoznacznym potwierdzeniem słuszności tych słów. Trzeba je rozumieć także i w ten sposób, że tylko polityka oparta na wartościach może być skuteczna i trwała.

 

Chciałbym serdecznie podziękować inicjatorom i organizatorom otwieranej dziś wystawy. Bardzo cenny jest Państwa zamysł, aby łączący Polaków i Niemców jubileusz „Orędzia” uczynić zarazem okazją do przywołania całego dorobku Kościoła katolickiego w dziele polsko-niemieckiego pojednania. Są to zasługi ogromne, płynące z obu stron dialogu, a wspaniale wyrażone obrazem Papieża-Polaka Jana Pawła II, jednego z sygnatariuszy „Orędzia”, przechodzącego wraz z kanclerzem zjednoczonych Niemiec Helmutem Kohlem przez Bramę Brandenburską. Piękną wymowę ma fakt, że inaugurowane są dzisiaj dwie bliźniacze ekspozycje: tutaj, we Wrocławiu i jednocześnie w Berlinie. Składam wyrazy uznania za tę inicjatywę wrocławskiemu Ośrodkowi „Pamięć i Przyszłość” oraz bońskiemu Maximilian-Kolbe-Stiftung, a także wszystkim, którzy przyczynili się do przeprowadzenia tego ważnego przedsięwzięcia. Jak wyraziliśmy to w naszym przesłaniu razem z Panem Prezydentem Joachimem Gauckiem, jesteśmy przekonani, że oba nasze narody będą wspólnie odnajdywać w dorobku pojednania źródło dumy i zachętę do dalszego wzmacniania polsko-niemieckich więzi.

 

Andrzej Duda

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Serwis prezydent.pl używa plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie.